Specjalistyczne Gospodarstwo Hodowlane "POLSKI TRZMIEL"
w swej ofercie posiada trzmiele przeznaczone do zapylania upraw pod osłonami, upraw sadowniczych i jagodowych oraz młode matki trzmiela ziemnego, trutnie i wosk trzmieli.

Rodzinki trzmiela ziemnego (Bombus terrestris)

Trzmiele przeznaczone do zapylania upraw pod osłonami sprzedawane są w dwóch wielkościach rodzin:
1) Rodzina średnia (matka + 60-80 robotnic) – zalecana powierzchnia: 1500 m2.
2) Rodzinka duża (matka + 120-150 robotnic) – zalecana powierzchnia: 2500 m2.

Trzmiele przeznaczone do zapylania upraw sadowniczych i jagodowych sprzedawane są w formie rodzinki dużej 120-150 robotnic, dodatkowo powiększonej o trutnie (w uprawach sadowniczych samce trzmiela ziemnego są wyjątkowo efektywnymi zapylaczami).
Wszystkie oferowane rodzinki umieszczone są w bezpiecznych, ekologicznych ulach bezobsługowych, zapewniających trzmielom komfort rozwoju i zaopatrzonych w odpowiednią ilość pokarmu cukrowego.
Żywotność całkowita rodzin: 8-12 tygodni (jest to czas od „otwarcia” ula do śmierci ostatniego osobnika).
Żywotność robocza rodzin: 4-6 tygodni (jest to okres, w czasie którego liczba robotnic utrzymuje się na poziomie startowym, gwarantującym zapylanie kwiatów na właściwej powierzchni).

Cena rodzin
uzależniona jest od wielkości zamówienia i ciągłości dostaw.
Ze względu na bardzo duże zainteresowanie polskimi trzmielami, zamówienia prosimy składać z odpowiednio dużym wyprzedzeniem.


Młode matki i trutnie

W warunkach klimatycznych Polski loty godowe Bombus terrestris odbywają się zwykle na przełomie lipca i sierpnia. Po kopulacji zapłodniona matka nie wraca już do gniazda, lecz wyszukuje sobie odpowiednie miejsce na zimowlę, gdzie hibernuje do początku kwietnia.
W naszym gospodarstwie ze względu na intensywny charakter hodowli, loty godowe przeprowadzane są codziennie, dzięki czemu dysponujemy niezbędną liczbą matek zdolnych do założenia rodziny o każdej porze roku.

Cennik
:
1) Matki zapłodnione (młode królowe): 1 szt. – 50 zł
(minimalna wielkość zamówienia – 100 szt.)
2) Trutnie żywe: 1szt. – 5 zł
(minimalna wielkość zamówienia – 100 szt.)


Wosk trzmieli

Wosk, czyli wydzielina specjalnych gruczołów znajdujących się na ciele trzmieli i służąca im do budowy gniazda w naszej działalności jest tylko produktem ubocznym – zbieramy go zaledwie kilkanaście kilogramów rocznie.
Jest on równie aromatyczny co wosk pszczeli, jednak ciemniejszy i bardzo plastyczny.

Cennik
:
10 dag – 100 zł

Trzmiele do zapylania sadów i upraw polowychSpecjalistyczne Gospodarstwo Hodowlane „Polski Trzmiel” zamówienia na trzmiele i pozostałe produkty przyjmuje tylko telefonicznie od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–17:00. Zamówienia jednorazowe oraz zamówienia od nowych klientów muszą być dodatkowo potwierdzone mailowo.
Gospodarstwo nie prowadzi sprzedaży wysyłkowej.

Zamówienia przyjmują

Maria Matuszak - tel.: 728 50 83 99

1) Stali odbiorcy
2) Sprzedaż całoroczna


Marcin Matuszak - tel.: 660 20 59 37

1) Trzmiele do zapylania Sadów, Jagodników, Upraw polowych
- Sprzedaż hurtowa i detaliczna
- Cena 90-120 zł netto 1 rodzina/(ul)
- Termin składania zamówień: listopad - marzec
- odbiór we własnym zakresie klienta


Zamawiając przed sezonem mają Państwo pewność, że trzmiele zostaną wyhodowane i przygotowane specjalnie dla Państwa.
Specjalistyczne Gospodarstwo Hodowlane ”POLSKI TRZMIEL” swoją działalność (w sposób symboliczny) rozpoczęło w 07.06.2002 roku, kiedy to zostaliśmy zakwalifikowani i zaproszeni do udziału w bardzo nowatorskim i unikalnym na skalę europejską projekcie realizowanym przez Polski Klub Ekologiczny oraz Oddział Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Puławach pt: ”Wdrożenie trzmieli do praktyki rolniczej przez rozwinięcie hodowli wybranych gatunków w warunkach kontrolowanych”.

Program współfinansowany był przez agendę ONZ - UNDP. Osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za jego realizację byli: Pan prof. Mieczysław Biliński – nadzór naukowy, oraz Pan dr Stanisław Flaga – krajowy koordynator projektu. Pierwsze matki trzmiela ziemnego (Bombus terrestris) pochodzące oczywiście z hodowli Pana prof. Mieczysława Bilińskiego otrzymaliśmy w marcu 2003 roku. Początkowo chów prowadzony był tylko sezonowo i na niewielką skalę.

Przez pierwsze trzy lata wszystkie wyhodowane rodzinki rozdawane były okolicznym ogrodnikom, szkołom i miłośnikom przyrody, a każda uwaga dotycząca zachowania i pracy trzmieli skrzątnie notowana, analizowana i konsultowana z opiekunami naukowymi. Kolejne lata to nieustanne dopracowywanie technologii chowu, powiększanie i wyposażanie pracowni, wyprowadzanie własnych linii hodowlanych, no i oczywiście zdobywanie nowych klientów.

Obecnie, dzięki uporowi i ciękiej pracy całej rodziny jesteśmy największym w Polsce gospodarstwem zajmującym się hodowlą i chowem trzmieli w systemie całorocznym, a naszymi klientami są nie tylko ogrodnicy prowadzący uprawę warzyw pod osłonami i sadownicy, ale także instytucje badawcze i uczelnie wyższe.

Dziękując za odwiedzenie strony zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą handlową i zachęcamy do współpracy.
Szanowni Państwo!
Ze względu na ciągłe maile i telefony informuję wszystkich zainteresowanych, że kursy hodowli trzmieli prowadzę tylko w miesiącach: październik-listopad.

Są to kursy indywidualne, jednodniowe i oczywiście bezpłatne - wystarczy zakupić 100 sztuk młodych królowych.
Szczegółowych informacji udzielam tylko w poniedziałki po godzinie 21:00 pod numerem telefonu 62 762 61 63.
Pozdrawiam Marcin Matuszak

Hodowla i chów trzmieli

Marcin Matuszak

Tymieniec-Dwór 8
62-865 Szczytniki

tel. kom.: 660 20 59 37 (10:00-17:00)
tel. dom.: 062 762 61 63 (20:00-22:00)
e-mail: biuro@polskitrzmiel.com.pl


Nr. konta:
Bank Spółdzielczy Ziemi Kaliskiej
31 8404 0006 2005 0028 5654 0001




Gniazda trzmieli ziemnych 2011 r.
1 / 19
2 / 19
3 / 19
4 / 19
5 / 19
6 / 19
7 / 19
8 / 19
9 / 19
10 / 19
11 / 19
12 / 19
13 / 19
14 / 19
15 / 19
16 / 19
17 / 19
18 / 19
19 / 19
Kopulacja robotnicy i trutnia
1 / 4
2 / 4
3 / 4
4 / 4
Letni izolator godowy 2012 r.
1 / 24
2 / 24
3 / 24
4 / 24
5 / 24
6 / 24
7 / 24
8 / 24
9 / 24
10 / 24
11 / 24
12 / 24
13 / 24
14 / 24
15 / 24
16 / 24
17 / 24
18 / 24
19 / 24
20 / 24
21 / 24
22 / 24
23 / 24
24 / 24

Modernizacja całorocznego izolatora godowego 2012 r.
1 / 35
2 / 35
3 / 35
4 / 35
5 / 35
6 / 35
7 / 35
8 / 35
9 / 35
10 / 35
11 / 35
12 / 35
13 / 35
14 / 35
15 / 35
16 / 35
17 / 35
18 / 35
19 / 35
20 / 35
21 / 35
22 / 35
23 / 35
24 / 35
25 / 35
26 / 35
27 / 35
28 / 35
29 / 35
30 / 35
31 / 35
32 / 35
33 / 35
34 / 35
35 / 35

Opracował mgr inż. Grzegorz Świerek

BIOLOGIA TRZMIELI

Trzmiele (Bombus), to rodzaj owadów z rodziny pszczołowatych. Do rodzaju tego należy ponad 300 gatunków, z czego w Polsce występuje około 30. Trzmiele to duże owady, których wielkość osiąga 30 mm. Są one gęsto owłosione o jaskrawym zabarwieniu, jednak z przewagą czerni.
Jednym z najpopularniejszych przedstawicieli tego rodzaju jest trzmiel ziemny (Bombus terrestris). Jego długość ciała wynosi do 28mm, jest barwy brunatno-czarnej z dwoma żółtymi przepaskami i białym końcem odwłoka.
W zależności od zabarwienia możemy wyróżnić kilka grup trzmieli: żółte, czarne, tęczówki i paskowane.
Nie jest łatwo rozpoznać trzmiela. Bardzo podobne do nich są trzmielce. Tym, co wyróżnia trzmiele od trzmielców jest koszyczek do przenoszenia pyłku umiejscowiony na goleniach trzeciej pary odnóży trzmiela. Trzmielce, z racji na swój pasożytniczy tryb życia, nie posiadają takich koszyczków.

Czas pojawienia i miejsce gnieżdżenia

Trzmiele są owadami społecznymi, tworzą jednak gniazda sezonowe. W marcu lub na początku kwietnia zapłodnione samice wylatują ze swoich zimowli. Najwcześniej spotkać możemy trzmiela ziemnego, najpóźniej natomiast pojawiają się samice trzmiela zmiennego i ozdobnego. W tym czasie dla matek występuje duża ilość pożywienia, co zapewnia odpowiednie warunki do założenia gniazda.
Trzmiele w większości zakładają gniazda ziemne, najczęciej w opuszczonych norach gryzoni. Niektóre gatunki gnieżdżą się w dziuplach drzew lub w kępach zeschniętej trawy.

Rozwój gniazda

Najlepiej poznany jest rozwój gniazda trzmiela ziemnego i jego dotyczy poniższy opis. Matka w gnieździe buduje niewielką komorę, w której składa kilka jaj i okrywa je woskiem. Obok, w podobnej komorze, gromadzi dla siebie i larw zapas pożywienia. Matka ogrzewa swym ciałem kolebkę z jajami i opuszcza gniazdo jedynie w celu uzupełnienia pokarmu. Przy dostatku pokarmu matka tworzy kolejne komory, w których składa jaja. Po około 3 dniach od złożenia jaj wylęgają się larwy. Matka łączy poszczególne komory w jedną kolebkę z kilkunastoma larwami pozostawiając pośrodku niej miejsce dla siebie, by móc efektywniej ogrzewać rozwijające się larwy. W tym czasie larwy są karmione przeżutym pyłkiem kwiatowym z dodatkiem nektaru. Następnie każda z larw jest rozdzielana przez matkę i bardzo szybko powiększa swoją masę ciała.
W kolejnym etapie swojego rozwoju larwa przędzie wokół siebie kokon, w którym przepoczwarcza się, i z którego po około 12-13 dniach wychodzi jako owad dorosły. Cały cykl rozwojowy od momentu złożenia jaj do osiągnięcia przez trzmiela postaci dorosłej trwa około 21 dni.
Robotnice już po kilku dniach rozpoczynają zbieranie pokarmu. Matka od tego czasu zajmuje się głównie składaniem jaj. W rozbudowie gniazda i karmieniu larw pomagają jej takźe robotnice.
Wielkość trzmielej rodziny jest zależna od gatunku, dostępności pożywienia i pogody i może wahać się od 40 do nawet 200 robotnic. W czasie największego rozwoju rodziny wychowywane zostają postacie płciowe czyli młode matki oraz samce. W gnieździe trzmieli jest około 30 młodych samic, natomiast liczebność samców dochodzi w skrajnych przypadkach nawet do kilkuset.
Po wylocie samców i młodych matek z gniazda dochodzi do kopulacji, po której młoda matka nie wraca już do gniazda, lecz wyszukuje odpowiedniego miejsca na zimowlę. Tam ulega hibernacji, by wiosną następnego roku założyć własne gniazdo. Pod koniec lata matka ginie, zaczynają również wymierać robotnice, co z czasem prowadzi do wyginięcia całej rodziny.

ZNACZENIE GOSPODARCZE TRZMIELI

Trzmiele obok pszczół są jednymi z najważniejszych zapylaczy roślin dziko rosnących oraz uprawnych. Nawet rośliny samopylne bardzo pozytywnie reagują na oblot trzmieli. Zapylenie roślin uważa się za jeden z najważniejszych czynników w uprawie roślin.

Rośliny uprawne zapylane przez trzmiele

Lista roślin zapylanych przez trzmiele jest dość długa.
Z roślin sadowniczych trzmiele zapylają jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, czereśnie, brzoskwinie, morele, maliny, porzeczki, jeżyny, borówki, żurawinę, aktinidię a także truskawki.
Rośliny warzywne również chętnie są odwiedzane przez trzmiele, a wśród nich możemy wymienić ogórek, cukinię, melon, oberżynę, paprykę, pomidor, fasolę, bób i słonecznik.
Trzmiele odgrywają także doniosłą rolę w zapyleniu roślin paszowych, wyki ozimej, koniczyny i lucerny. Należy tutaj także wspomnieć o uprawach nasiennych roślin kapustnych, marchwi oraz ogórków, gdzie trzmiele w znaczący sposób wpływają na jakość i ilość zbieranych nasion.
Trzmiele odgrywają obecnie ogromną rolę przy zapyleniu roślin uprawianych pod osłonami takich jak pomidor, papryka, oberżyna i melon.

Zalety trzmieli jako zapylaczy

Dzięki zastosowaniu trzmieli w uprawie możemy wyeliminować proces sztucznego zapłodnienia kwiatów czyli hormonizacji oraz bardzo pracochłonny proces mechanicznego otrzęsania kwiatów. Trzmiele to bardzo wydajne zapylacze, jeden osobnik w ciągu minuty jest w stanie odwiedzić nawet do 30 kwiatów czyli dwukrotnie więcej niż pszczoła miodna.
Dziennie trzmiel odwiedza nawet kilka tysięcy kwiatów. Trzmiele są w stanie zapylać rośliny już przy temperaturze wynoszącej zaledwie 8-10°C, przy pochmurnym i dżdżystym dniu oraz przy wietrznej pogodzie, a także w godzinach rannych i przedwieczornych. Ma to ogromne znaczenie szczególnie dla zapylenia roślin sadowniczych, które kwitną przy niskiej temperaturze i często w czasie pochmurnych i deszczowych dni, a trwałość ich kwiatów też jest dość krótka.
Trzmiele z reguły oblatują kwiaty w bliskiej odległości od swojego gniazda, co gwarantuje to, że zapylą pożądane przez nas uprawy. Głównym zadaniem trzmieli jest zbieranie pyłku, a więc są w stanie oblatywać kwiaty roślin uprawnych, które nie wytwarzają nektaru tj. pomidor lub wytwarzają go w znikomych ilościach, jak to mam miejsce w przypadku gruszy.

Korzyści osiągane dzięki trzmielom

Obecność trzmieli w uprawie pomidorów powoduje zwiększenie ilości zawiązanych owoców oraz poprawienie ich jakości. Owoce takie są bardziej kształtne, lepiej wypełnione, bez pustych przestrzeni wewnątrz oraz bardziej twarde. Owoce te również lepiej się wybarwiają i są mniej podatne na choroby – szczególnie szarą pleśń poprzez opadnięcie okwiatu.
Owoce jabłoni i gruszy, których kwiaty były zapylone przez trzmiele, mają więcej nasion, dzięki czemu są większe i bardziej kształtne.
Podobnie jest u borówki, porzeczki i agrestu. Owoce zawierające więcej nasion także mają większą masę.
Zastosowanie trzmieli w uprawie wiąże się z ograniczeniem do niezbędnego minimum chemicznych środków ochrony roślin. W zamian tego stosowane są metody biologiczne czyli wrogowie naturalni szkodników roślin, pasożytnicze grzyby oraz bezpieczne dla roślin, ludzi i środowiska preparaty. Dzięki temu zebrane plony są wolne od pozostałości pestycydów, przez co są zdrowsze dla konsumentów.

Hodowla trzmieli

Z powodu coraz mniejszej populacji pszczół wynikającej z malejącej opłacalności produkcji miodu oraz chorób i pasożytów wyniszczających rodziny pszczele, wzrasta znaczenie trzmieli, szczególnie tych z hodowli jako zapylaczy roślin uprawnych. Hodowle trzmieli mogą być sezonowe, zakładane w uprawach roślin poprzez stworzenie idealnych warunków do gniazdowania dziko występującym samicom trzmieli.
Szczególnego znaczenia nabierają obecnie całoroczne hodowle trzmiela ziemnego, które oferują rodziny trzmieli w ulach wyposażonych w zapas pokarmu. Rodziny takie dostępne są już od wczesnej wiosny i przeznaczone do najwcześniejszych upraw pomidorów szklarniowych, a w późniejszym czasie także dla upraw sadowniczych.

ZNACZENIE PRZYRODNICZE TRZMIELI

Na świecie występuje około 300 gatunków trzmieli, w naszym kraju jest ich około 30. Najczęciej możemy spotkać trzmiela ziemnego (Bombus terrestris) i trzmiela kamiennika (Bombus lapidarius). Kilka gatunków, które jeszcze w poprzednim stuleciu występowały powszechnie w naszym kraju obecnie uważa się za gatunki zanikłe lub prawdopodobnie zanikłe.
Wszystkie krajowe gatunki trzmiela są objęte ochroną prawną. Na Czerwonej Liście Zwierząt Polski widnieje 16 gatunków trzmieli, które są najbardziej narażone na wyginięcie.

Zapylanie roślin

Ogromna większość roślin, aby wydać owoce i nasiona potrzebuje zapylenia kwiatów przez owady. Najważniejszymi zapylaczami w przyrodzie są pszczoły (Apoidea). Do nadrodziny tej oprócz pszczoły miodnej i pszczół samotnic należą też trzmiele.
W naszej strefie klimatycznej trzmiele zapylają około 400 gatunków roślin. Owady te oblatują kwiaty roślin, których nie są w stanie zapylić pszczoły. Trzmiele świetnie sobie radzą z zapyleniem kwiatów o długich i szerokich rurkach kwiatowych takich jak kwiaty niecierpka, naparstnicy, nasturcji oraz koniczyny i wyki.

Zagrożenia dla trzmieli

Na przestrzeni ostatnich 4 dekad liczba trzmieli zmniejszyła się o około 90 procent. Tak ogromne zmniejszenie liczebności trzmieli może w przyszłości doprowadzić do wyginięcia niektórych gatunków roślin oraz spowodować spadek plonów roślin uprawnych.
Głównym czynnikiem powodującym wyginięcie trzmieli jest szeroko rozpowszechniona chemizacja rolnictwa. Insektycydy niszczą bezpośrednio trzmiele, a stosowanie herbicydów niszczy chwasty często będące głównym źródłem pokarmu dla trzmieli. Kolejnym czynnikiem ograniczającym rozwój trzmieli jest monokultura rolnicza i intensywność upraw.
Dziś uprawy jednego gatunku zajmują ogromne połacie i coraz częciej usuwane są zadrzewienia śródpolne, miedze i nieużytki, czyli miejsca gdzie trzmiele zakładają swoje gniazda. Obecnie w krajobrazie wiejskim spotykamy coraz mniej ukwieconych ogrodów, a coraz więcej trawników i nasadzeń drzew iglastych, co powoduje, że trzmiele odczuwają dotkliwy brak źródeł pokarmu.
Trzmiele mają też swoich naturalnych wrogów wśród ptaków w postaci srokosza i trzmielojada. Wśród owadów zagrożeniem dla trzmieli są trzmielce, które pasożytują ich gniazda. Trzmielce wyszukują gniazd trzmieli i składają w nich jaja oraz odżywiają się pokarmem zgromadzonym przez trzmiele.

Ochrona trzmieli

Aby ocalić trzmiele od wyginięcia (a może również przyczynić się do wzrostu ich liczebności), należy świadomie stosować środki ochrony roślin i wybierać te, które są bezpieczne dla owadów. Opryski należy wykonywać w określonym czasie szczególnie wcześnie rano i wieczorem, a także unikać ich w czasie kwitnięcia roślin, aby nie zbiegły się one z oblotem plantacji przez trzmiele. Należy także uważać, aby pestycydy nie były zwiewane na nieużytki, miedze i rowy gdzie najczściej gniazdują trzmiele.
Ważnym zadaniem jest zachowanie zróżnicowanego krajobrazu wśród pól uprawnych, a także w miarę możliwości utrzymanie różnorodności roślinnej na terenach nieużytkowanych rolniczo. Powinniśmy zadbać również o zróżnicowanie upraw i częciej stosować przedplony i poplony ze szczególnym uwzględnieniem roślin motylkowatych i krzyżowych. W naszych ogrodach warto pamiętać o uprawie roślin kwitnących oraz nasadzeniach drzew i krzewów.

Pasieka Ambrozja


Portal Pszczelarski Pasieki Michałów